EnglishTẠI SAO TÔI KHÔNG BAO GIỜ TƯ VẤN KHÁCH CHỌN THEO XU HƯỚNG?
Có một câu hỏi tôi nhận được gần như tuần nào cũng vậy: “Phương Viên ơi, giờ người ta đang chuộng phong cách gì? Em nên chọn màu gì cho bàn ăn để hợp trend?”
Tôi hiểu. Người ta hỏi vì họ muốn căn nhà mình đẹp, muốn bạn bè đến chơi phải khen, muốn không bị lỗi thời. Và tôi cũng hiểu — có rất nhiều đơn vị sẵn sàng trả lời câu đó bằng một cái tên phong cách: “industrial”, “wabi-sabi”, “Japandi”, “minimalism”, “maximalism”, “neo-classic”, “boho”… Mỗi năm lại có thêm vài cái tên mới. Mỗi mùa lại có thêm một trend khác. Nhưng tôi không bao giờ trả lời câu hỏi đó theo cách họ mong đợi. Và đây là lý do.
Xu hướng có vòng đời 2–3 năm. Căn nhà của bạn có vòng đời 10–30 năm.
Điều này nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng ít ai thực sự ngồi xuống tính.
Một xu hướng nội thất, từ lúc xuất hiện đến lúc bão hòa rồi lỗi thời, thường chỉ kéo dài 2–3 năm. Có những xu hướng ngắn hơn, chỉ một mùa. Có những xu hướng dài hơn, nhưng hiếm khi vượt quá 5 năm. Căn nhà của bạn — hay bộ bàn ghế bạn đang định mua — được thiết kế để dùng trong 10 năm, 20 năm, thậm chí lâu hơn. Bạn có thực sự muốn một cái bàn được sinh ra để “hợp trend” năm nay, để rồi ba năm sau bạn nhìn vào nó và thấy… chán?
Và câu hỏi tiếp theo sẽ là: “Có nên mua bộ mới để theo trend mới không?” Tôi gặp rất nhiều khách hàng đã từng mua nội thất theo xu hướng. Và 5 năm sau, họ gọi tôi: “Em ơi, bộ bàn ghế này giờ nhìn lỗi thời quá, có cách nào làm mới không?” Lúc đó, dù tôi có sơn lại, có thay màu — thì hình hài cốt lõi của nó vẫn là của một xu hướng đã qua. Không thể nào thay đổi được hoàn toàn.
Tôi không muốn bạn rơi vào tình huống đó.
Tư vấn theo xu hướng là bán cho khách bài toán sai ngay từ đầu
Hãy tưởng tượng bạn đi khám bệnh. Bác sĩ không hỏi triệu chứng, không xét nghiệm, mà bảo: “Năm nay người ta đang bị bệnh gì nhiều nhất? Tôi kê cho anh đơn đó nhé.” Vô lý đúng không?
Vậy mà trong nội thất, việc tư vấn theo xu hướng — thay vì theo nhu cầu thực tế của gia đình bạn — lại được coi là chuyện bình thường. Thậm chí là “chuyên nghiệp”. Một người tư vấn nội thất giỏi, theo tôi, phải hỏi những câu như:
-
Gia đình bạn có mấy người? Bao nhiêu tuổi?
-
Bạn ăn cơm tối ở bàn hay ở phòng khách?
-
Có con nhỏ không? Có cần bàn có cạnh bo tròn?
-
Bạn có thích ngồi trên ghế êm để đọc sách, hay chỉ cần bàn để laptop?
-
Phòng khách nhà bạn sáng hay tối? Hướng nào? Xu hướng không trả lời được câu hỏi nào trong số đó. Nhưng nó lại được hỏi đầu tiên. Vì người ta sợ… lỗi thời.
Thứ đáng đầu tư là chất liệu chịu được thời gian — và phong cách thuộc về chủ nhà
Nếu bạn hỏi tôi: “Vậy tôi nên đầu tư vào cái gì?”
Câu trả lời của tôi luôn là: Chất liệu tốt. Và sự vừa vặn.
Một cái bàn gỗ cao su được xử lý tốt, đủ độ dày ghép chắc chắn — nó có thể theo bạn 10, 15 năm. Nó sẽ già đi, ngả màu, có vết xước, nhưng đó là câu chuyện của gia đình bạn in dấu trên đó. Không phải “màu mốt của năm 2024”.
Một cái ghế được thiết kế vừa với lưng bạn, vừa với chiều cao của bàn, vừa với không gian phòng khách — nó sẽ luôn đẹp, bất kể “trend” bây giờ là gì.
Bởi vì cái đẹp bền vững nhất là cái đẹp thuộc về con người, không phải thuộc về năm tháng.
Punarvasu – Trở lại với những gì chân thực
Tôi nhớ một khách hàng ở quận 7. Chị ấy từng đặt tôi bộ bàn ghế gỗ cao su. Rồi một thời gian sau, chị thay bằng bộ mặt đá chân sắt — hợp trend lúc đó. Gần một năm, khi giao chiếc ghế xoay và bàn làm việc cho chị tôi thấy bộ bàn ghế gỗ cao su cũ vẫn còn ở đó, Chi nói: “Bộ đá bán rồi. Lạnh quá, không hợp với nhà gỗ của em.”
Không phải vì trend quay lại. Mà vì cái đẹp của bộ bàn cũ — cái ấm áp, cái thân thuộc — chưa bao giờ đi đâu cả. Chỉ có chị đã rời xa nó một thời gian.
Punarvasu không phải là sự mới mẻ. Nó là sự trở lại. Trở lại với thớ gỗ thật, với chất gỗ tự nhiên, với bàn tay người thợ chà nhám từng đường. Trở lại với việc hỏi “bạn cần gì” trước khi hỏi “người ta đang làm gì”.
Trở lại với niềm tin rằng một ngôi nhà đẹp không phải là một ngôi nhà hợp mốt — mà là ngôi nhà khi bạn bước vào, bạn thấy mình được là chính mình.
Đó là ánh sáng tôi muốn nói đến. Không phải ánh sáng chói lòa của thứ mới toanh, mà là ánh sáng ấm áp của thứ đã cũ nhưng vẫn còn nguyên giá trị.
Phương Viên không có “phong cách”. Chúng tôi có “cách làm”.
Có người hỏi: “Xưởng chị theo phong cách gì?” Tôi bảo: “Phong cách vừa vặn.” Họ cười, tưởng tôi đùa. Nhưng tôi không đùa.
Tôi không có một cuốn catalogue với những bộ sưu tập được đặt tên theo mùa. Tôi không có một team nghiên cứu xu hướng để báo cáo “năm nay nên làm nhiều bàn chân sắt đen, ít bàn chân gỗ”.
Tôi chỉ có một xưởng, những người thợ, và một nguyên tắc: làm cái phù hợp, không làm cái đang hot.
Có năm người ta chuộng bàn tròn. Tôi vẫn làm bàn chữ nhật nếu khách cần bàn cho 6 người và phòng khách dạng dài. Có năm người ta chuộng màu tối, màu đen, màu xám. Tôi vẫn tư vấn màu sáng nếu phòng khách của bạn nhỏ và thiếu sáng.
Tôi mất khách vì điều này. Rất nhiều lần. Có người nói: “Sao chị cố chấp thế? Khách muốn gì thì bán đấy.” Nhưng tôi nghĩ khác. Tôi không thể bán một thứ mà tôi biết chắc rằng 2 năm nữa khách sẽ chê. Tôi không thể nhìn một gia đình bỏ tiền ra mua bàn ghế — có thể là cả tháng lương — chỉ để rồi 3 năm sau họ lại phải thay vì “lỗi mốt”.
Đối với tôi, đó không phải là kinh doanh. Đó là lừa dối, dù không cố ý.
Kết: Đừng hỏi tôi “xu hướng gì”. Hãy cho tôi biết “bạn là ai”.
Nếu có dịp ngồi xuống với Phương Viên, đừng hỏi câu đó. Tôi sẽ không trả lời. Thay vào đó, hãy cho tôi biết:
-
Bạn thích ngồi ăn tối như thế nào — quây quần bên bàn tròn hay đối diện qua bàn dài?
-
Bạn có hay đọc sách trên ghế không, hay chỉ xem TV?
-
Con bạn có hay vẽ bậy lên tường, lên bàn không?
-
Bạn có muốn cái tủ đựng được nhiều hay chỉ để trưng vài món đồ trang trí?
Tôi sẽ hỏi rất nhiều. Có thể bạn sẽ thấy hơi phiền. Nhưng khi cái bàn, cái ghế, cái tủ được bê vào nhà bạn, bạn sẽ thấy nó vừa vặn — như thể nó đã ở đó từ lâu rồi.
Và cái cảm giác vừa vặn ấy, nó không bao giờ lỗi mốt.
Hỏi nhanh cùng Phương Viên (Bấm để xem chi tiết):
Q: Nên chọn nội thất theo phong cách nào đang thịnh hành hiện nay?
▼
A: Đừng vội chọn theo các phong cách đang thịnh hành nếu nó không thực sự phù hợp với thói quen sinh hoạt mỗi ngày của bạn. Hãy luôn ưu tiên sự “vừa vặn”. Phong cách thẩm mỹ có thể cũ đi theo thời gian, nhưng một thiết kế đúng công năng và đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng thực tế sẽ luôn giữ nguyên giá trị lâu dài.
Q: Bàn ghế làm bằng gỗ cao su tự nhiên có bị lỗi mốt sau vài năm sử dụng không?
▼
A: Hoàn toàn không. Chất liệu gỗ cao su tự nhiên với nét mộc mạc đặc trưng cùng sự bền bỉ vốn có là những giá trị vượt thời gian. Khái niệm “lỗi mốt” thường chỉ xảy ra đối với các kiểu dáng thiết kế cố tinh chạy theo xu hướng nhất thời của thị trường, chứ không bao giờ vận vào những sản phẩm mang chất liệu thật và giá trị công năng cốt lõi.
Q: Có nên chi tiền mua sắm các sản phẩm nội thất theo xu hướng thị trường?
▼
A: Các xu hướng nội thất trên mạng thường chỉ có vòng đời ngắn ngủi từ 2–3 năm, trong khi một bộ bàn ghế chất lượng bạn mua về có thể đồng hành cùng gia đình từ 10–20 năm. Tư vấn chạy theo trend ngắn hạn là vô tình bán cho khách hàng một bài toán sai ngay từ đầu. Thay vì mải miết đuổi theo những cái tên đang “hot”, hãy chọn thứ vừa vặn với gia đình mình — vì sự vừa vặn là thứ duy nhất không bao giờ lỗi mốt.
