EnglishVÌ SAO KỆ SÁCH PHƯƠNG VIÊN KHÔNG CÓ LỖ ĐIỀU CHỈNH ĐỘ CAO?
Có khách hỏi tôi: “Kệ của chị sao không có lỗ điều chỉnh độ cao như mấy chỗ khác?”
Tôi bảo: “Vì tôi biết nếu cho anh ba lỗ ốc, sớm muộn gì anh cũng sẽ dùng cả ba”
Khách ngạc nhiên.
Tôi giải thích: ba lỗ ốc không làm kệ yếu. Nhưng nó cho bạn khả năng thay đổi – và khi có khả năng thay đổi, bạn sẽ thay đổi. Hôm nay kệ cao lên để để sách to, mai hạ xuống cho vừa tài liệu, tuần sau lại tháo ra thử kiểu khác. Mỗi lần như vậy, ốc vít bị yếu dần, lỗ trên gỗ bị mòn. Sau 5-10 lần, lỗ vít không còn giữ chặt như ban đầu. Kệ bắt đầu lắc.
Không phải do thiết kế. Do hành vi.
Khi bạn thiết kế, bạn không chỉ thiết kế vật thể – bạn thiết kế hành vi
Nếu tôi đặt ba lỗ ốc trên mỗi tầng, tôi đang gửi một tín hiệu: “Bạn có thể thay đổi.”
Và tôi biết con người sẽ làm điều đó. Tháo ra, lắp lại, thay đổi, siết lại. Không phải một lần. Mà nhiều lần. Vì họ có quyền. Vì họ nghĩ đó là tính năng tiện lợi.
Lỗ điều chỉnh trên sắt — tháo ra lắp vào mười lần vẫn giữ nguyên. Lỗ điều chỉnh trên gỗ thì khác. Sợi gỗ bị ép, rồi phục hồi, rồi lại bị ép — ba đến năm lần đầu không thấy gì. Đến lần thứ bảy, thứ tám, lỗ bắt đầu rộng ra. Không phải gỗ kém — là gỗ không được thiết kế để làm việc đó nhiều lần.
Phương Viên không làm lỗ điều chỉnh – để kệ ít có cơ hội bị hỏng
Tôi chọn một vị trí cố định cho mỗi tầng, và giữ nó ở đó. Bạn không thể tháo ra lắp vào. Bạn không thể vô tình làm mòn lỗ vít. Bạn chỉ có thể đặt sách lên và để kệ đứng im.
Có thể bạn sẽ nghĩ: “Thế nếu tôi muốn thay đổi thì sao?”
Tôi sẽ hỏi: “Anh định để gì lên kệ?”
Nếu cần thay đổi thường xuyên, tôi gợi ý loại kệ khác phù hợp hơn. Còn kệ gỗ của Phương Viên, tôi thiết kế để nó đứng vững, không bị thay đổi, và không bị phá bởi chính người dùng.
Thiết kế không phải để làm hài lòng ngay lập tức
Trên thị trường, lỗ điều chỉnh là một tính năng hữu ích với nhiều người dùng. Nhưng Phương Viên chọn một ưu tiên khác.
Tôi không làm kệ để bạn hài lòng trong ngày đầu. Tôi làm kệ để bạn không phải suy nghĩ về nó sau 5 năm. Tôi thiết kế để nó ít có cơ hội hỏng nhất.
Kệ vững không phải do điều chỉnh được – mà do không cần điều chỉnh.
